





|
1860
yılında Rusya'
da doğdu. Rus
oyun yazarı
ve hikayecisidir. 19. yüzyıl Rus eleştiri gerçekçi tiyatrosunun en önde
gelen temsilcileri arasında yer alır. Büyükbabası serf olan Çehov,
çocukken babasının dükkanında çalıştı. 1871'de dükkan batınca ailesi
evlerini satıp Moskova'ya gitti. 1879'da kendisi de Moskova'ya giderek,
üniversitede tıp öğrenimi gördü. Erkek kardeşinin de desteğiyle para
kazanmak için gülmece dergilerine kısa yazılar göndermeye başladı.
Moskova ve Petersburg gülmece dergilerinde yüzlerce fıkra, öykü, öyküsel
yazı, nükte, dramatik taslaklar yayımladı. 1883-86 yıllarında Oskolsi
(Alıntılar) dergisinde 300'den çok yazısı çıktı. 1886'dan sonra
yazıları, dostluk kurduğu yayımcı Suvorin tarafından Novoye Vremya (Yeni
çağ) dergisinde yayımlandı. Oyun yazmaya yöneldi, başarısızlığa uğraması
üzerine yine hikaye yazmaya devam etti.
Tolstoycu dünya görüşünü benimsedi. Çar tarafından
mahkum edilen kişilerin yaşam koşullarını yerinde incelemek için bir
Uzakdoğu adası olan Sahalin'e geziye çıktı. 1891'de Suvorin'le birlikte
Batı Avrupa'ya gitti. 1892'de ailesiyle birlikte Moskova yakınlarındaki
Melikhovo köyüne yerleşerek, kendini yazmaya verdi. ''Martı'' adlı
oyunu, konuşma ve ruhsal havanın eylem ve olaylara ağır basması
nedeniyle 1896'da St. Petersburg Aleksandrinskiy Tiyatrosu'ndan geri
dönünce, yine hikayeye yöneldi. Bu dönemde köylülere yardım için
düzenlenen eylemlere katıldı. 1897'de Fransa'ya giderek Dreyfus
davasında Zola'yı destekledi. Liberal halkçılık, Tolstoyculuk ve ''dekadans''la
hesaplaşma bağlamında maddeci ve demokratik temele dayalı bir dünya
görüşüne bağlandı.1899'da sağlık nedenleriyle (akciğer veremi) Yalta'ya
taşındı. O sırada Kırım'da yaşamakta olan L. Tolstoy ve M. Gorki ile
yakın dostluk kurdu.
Dostları, Nemiroviç-Dançenko ile
K. Stanislavki'nin Moskava Sanat Tiyatrosu'nu kurmaları üzerine
oyunlarını onlara verdi. 1895-1904 yılları arasındaki çalışmalarıyla Rus
tiyatrosunun yenileyicisi oldu, oyunları özellikle de ''Martı'' büyük
başarı kazandı. 1902'de, Çar II. Nikola'nın Gorki'nin Rus Bilimler
Akademisi'ne üye olmasını onaylamaması üzerine, 1900 yılında onursal üye
seçildiği Akademi'den ayrıldı. 1903-1904 yıllarını sağlık nedenleriyle
Güney Almanya'daki bir sağlık yurdunda geçirmek zorunda kaldı.
1904 Badenweiler,
Almanya' da öldü.
"Sanırım Anton Çehov'la karşılaşan
herkes, içinde ister istemez daha yalın, daha doğru, daha kendisi olma isteği
duyardı... Çehov hayatı boyunca hep kendi ruhsal bütünlüğü içinde yaşadı; her
zaman kendisi olmayı, iç özgürlünü korumayı başardı. Başkalarının özellikle de
daha kaba insanların Anton Çehov'dan beklediklerine hiç aldırmadı... Bu güzel
yalınlığın içinde, kendisi de yalın, gerçek ve içten olan her şeyi sevdi ve
kendine özgü bir güçle başkalarına da yalın olmayı öğretti."
Maksim GORKİ
"Çehov bir sanatçı olarak ,önceki Rus
yazarlarıyla, Turgenyev, Dostoyevski veya benimle, mukayese bile edilemez.
Çehov'un kendi biçimi var empresyonistler gibi. Bakarsanız adam hiçbir seçim
yapmadan, eline hangi boya geçerse onu gelişi güzel sürüyor. Bu boyalar arasında
hiçbir münasebet yokmuş gibi görünür. Ama bir de geri çekilip baktınız mı
şaşırırsınız. Karşınızda parlak büyüleyici bir tablo vardır."
Tolstoy
ESERLERİ
Skazki Melpomenı (1884), Peystrıye Razskazı (1886), İvanov (1887), Step (1888),
Palata No. 6 (1892), Ostrov Sahalin (1893-1894), Çernıy Monah (1894), Tri Goda
(1895), Dom s Mezaninom (1896), Martı (Çayko, 1896), Dyadya Vanya (Vanya Dayı,
1897), Krıtsornik, Çelovek v Futlıyare (1898), Dama s Sobaçkov (1899), Tri
Sestri (Üç Kız Kardeş, 1901), Fiancée (1903), , Vişneviy Sad (Vişne bahçesi,
1904)
|