Bileşik getiriyi bozan yatırım hataları uzun vadeli süreçte birikim yapmayı engelleyen en önemli engellerden biri olarak değerlendirilebilir. Bu getiri türü Albert Einstein tarafından dünyanın sekizinci harikası olarak tanımlanmıştır. Sabır gerektirse de son derece büyük bir finansal kartopu olabileceği üzerinde durulmuştur. Fakat yatırımcılar bu konuda birtakım hatalar yapıyor ve elde ettikleri ivmeleri de bu hatalarla kaybedebiliyorlar.
Çok fazla yapılan alım satım işlemleri ile işlem maliyetlerini artırmak, duygusal kararlarla piyasaya zamanlaması yapmaya çalışmak gibi birçok hatadan bahsetmek mümkündür. Fakat bileşik getiriyi bozan yatırım hataları konusuna değinmeden bu getirinin ne olduğunu ve yatırımcıya sağlayacağı faydalara bakmak gerekiyor.
Giriş
Bileşik getiri yatırımdan elde edilen bir kazancın ana paraya eklenmesi ve daha sonra yeni toplam üzerinden getiri elde edilmesidir. Önemli bir finansal işlem olan bileşik getiri doğru değerlendirildiğinde yatırımcılara çok iyi avantajlar sağlayabilir. Finans dünyasında paranın zaman değerini en iyi şekilde ortaya koyan mekanizmalardan biridir. Hatta zaman ilerledikçe paranın nasıl kartopu etkisi ile birikimin katlandığını göstermektedir.
Bileşik Getiri Neden Yatırım Dünyasının En Güçlü Kavramlarından Biridir?
Bileşik getiri yatırım sektörünün paranın para kazanması olarak tanımlanır. Uzun vadeli servet birikiminde bu son derece önemli bir finansal işlemdir. Anaparadan bir süre üretilen getiri tekrar anaparaya eklenerek tekrar getiri üretmesi olarak tanımlanır. Zamanla bu finansal büyüme büyük bir ivme kazanır. Bu bileşik getiriyi güçlü hale getiren faktörler şunlardır:
· Getiriler sabit bir hat üzerinde bekletilmez. Aksine katlanarak büyüme modeline sahiptir. Yatırım ne kadar uzun ömürlü olursa kazanç hızı da o kadar yüksek ivme kazanır.
· Bileşik getiride kritik bir değişken içeride ne kadar kalındığıdır. Yani miktar önemli olsa da ne kadar süre içeride kaldığınız önem taşır.
· Zaman uzadıkça kartopu etkisi yaratarak yatırım da katlanarak büyüme gösterir.
· Elde edilen kar sisteme geri yüklenir. Böyle ce yatırımcı ekstra sermaye girişine ihtiyaç duymaz. Otomatik olarak büyüme devam eder.
· Paranın satın alma gücü korunduğu gibi enflasyon üzerinde bir getiri ile uzun vadede finansal açıdan iyi bir getiri imkanı sunar.
Küçük Hatalar Uzun Vadede Neden Büyük Kayıplara Dönüşür?
Bileşik getiriyi bozan hatalar uzun vadede yatırımcı açısından ciddi kayıplara neden olur. Bu kayıplar kısa vadede çok küçük gibi görünse de uzun vadede ciddi bir kayıp olarak kendini gösterir. Daha basit bir anlatımla hata ortaya çıktığında kartopu etkisi tam tersine çalışmaya başlar. Yatırımlardaki her kesinti ve kayıp zamanla daha da büyür ve anaparanızdan da zarar etmenize neden olur. Maliyetleriniz de bu süreçte katlanarak büyümeye devam eder.
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
Hazırladığımız makalede uzun vadede birikimlerinizi katlayarak büyüten bu kartopu etkisini nasıl yöneteceğinizi öğreneceksiniz. Bileşik getiri mekanizmasını daha iyi anlayacak ve gizli servet hırsızlarının servetinizi nasıl azalttığı hakkında bilgi sahibi olacaksınız. Bileşik getiri bozan hatalar içerisinde yer alan psikolojik ve stratejik hataların neler olduğuna değineceğiz. Aynı zamanda portföyde ne gibi hataların yapıldığını öğrenme fırsatı bulabileceksiniz.
Bileşik Getiri Nasıl Çalışır?
Bileşik getiri kazancın sürekli anaparaya eklenmesi ve sonraki dönemlerde toplam gelir üzerinden tekrar getiri elde edilmesi mantığına dayanır. Bu getiri türünü anlamak için basit getiri kavramına da değinmek gerekiyor. Basit getiride kazanılan kar her dönem çekiliyor. Bu durum anaparaya dahil edilmiyor. Büyüme sabit olarak kalıyor. Fakat bileşik getiride durum daha farklıdır. Kazanılan kar anaparaya çevriliyor ve her yeni dönemde getiri bir önceki dönem karına ekleniyor.
Bileşik Getiri Nedir?
Bileşik getiri yatırımdan elde edilen kazançların tekrar yatırıma eklenerek sonraki dönemde yeniden kar etmesini beklemektir. Bu şekilde sistem içerisinde ne kadar kalınırsa ilk yatırılan para kartopu etkisi ile her geçen gün büyümeye devam eder. Paranın para kazanması olarak tanımlanabilir.
Basit Getiri ile Farkı
Bileşik getiri ve basit getiri arasında önemli bir farklılık bulunur. Basit getiride kazanılan kar her dönem sistemden çekiliyor. Yeniden anaparaya eklenmiyor ve büyüme sabit olarak kalıyor. Bileşik getiride ise kazanılan kar anaparaya ekleniyor ve bu her yeni dönemde bir önceki dönemin karını beslemeye devam ediyor.
Uzun Vadeli Yatırımcılar İçin Önemi
Bileşik getiri uzun vadeli yatırımcılar açısından büyük bir öneme sahip. Finansal amaca ulaşmak için izlenebilecek en güvenilir yollardan biridir. Yatırımcılar uzun vadede bileşik getiri sayesine sermayelerini her geçen gün daha da katlama imkanı elde edebilirler. Uzun vadede bu yatırım şekli şu avantajları sunar:
· Zaman çarpanı bu sistemde tam kapasite olarak çalışır. İlk yıllarda yavaş yavaş ortaya çıkan büyüme 10-15 yıl gibi süreçlerde daha da hızlanarak artış gösterir.
· Piyasanın zamanlaması stresi ortadan kaldırır. Fiyatlarda günlük düşme ve çıkışlar yatırımcıyı ilgilendirmez.
· Küçük tutarla bile olsa yatırımcı eğer genç yaşta yatırıma başlarsa ilerleyen süreçlerde büyük getiriler elde edebilirler.
· Şirketler temettü ödemesi yaptığında yatırımcı bunu çekmez ve yeniden hisse senedi alırsa bu durum lot sayısını artırır. Bu da gelecekte daha fazla temettü geliri elde etmesini sağlar.
Hata 1: Yatırıma Geç Başlamak
Yatırıma geç başlamak bileşik getiriyi bozan hatalar arasında ilk sırada geliyor. Bu getiri türünün denkleminde süre son derece önemlidir. Yatırıma ne kadar erken yaşta başlanırsa yatırılan tutardan daha belirleyici olacaktır. Geç başlanan yatırım hem sermaye yükünü artırır hem de kartopu etkisini azaltır. Buna ek olarak risk toleransınız da düşer.
Zamanın Bileşik Getiri Üzerindeki Etkisi
Zaman bileşik getiri üzerindeki en önemli etkiye sahip dinamiklerden biridir. Hatta bu sistemin devamındaki en temel faktör denilebilir. Paranın kar üretmesi ve bu karın da tekrar yeni karlar yaratması için zaman ilerledikçe katlanarak büyüyen bir döngü başlatması önemlidir. Süre ne kadar uzarsa büyüme hızı da o kadar fazla olur.
10 Yıl Geç Başlamanın Maliyeti
10 yıl geç başlayan bir yatırımcı sadece 10 yıllık bir birikimden mahrum kalmıyor. Aynı zamanda bu süreçteki zincirleme tüm getirileri de elde edemiyor. Büyümenin en hızlı olduğu zamanları kaçıran bir yatırımcının finansal hedefe ulaşması için daha fazla çaba göstermesini gerekli hale getirir. Bu farkı kapatmak için daha fazla sermayeye ihtiyaç duyar.
Erken Yatırımın Avantajı
Yatırıma erken başlayan bir yatırımcı küçük bir miktar dahi olsa aradan geçen yıllarda bunu büyütüp katlayabilir. Zaman çarpanını arkanıza alarak kartopu etkisini büyütmeye devam edebilirsiniz. Erken yaşta atılan adımlar bu getiri miktarını daha da yükseltir.
Hata 2: Sürekli Al-Sat Yapmak
Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde sürekli al sat yapmak da bulunuyor. Uzun süreli bileşik getirinin çalışmasının en temel kriteri yatırımın devamlılık arz etmesidir. Yani piyasada deyip ve zirve noktalarını yakalamaya çalışırsanız bileşik getiriden faydalanamazsınız. Bu durumda sık sık işlem yapmanın bileşik getiriye zarar verebileceği noktaları şu şekilde açıklamak mümkündür:
· Öncelikle işlem maliyetlerini ve komisyon yükünü arttırır. Çünkü yapılan her alım satım işlemi aracı kurumlara komisyon vermek anlamına gelir.
· Piyasada büyümenin önemli bir kısmı genellikle yılın belirli birkaç kritik gününde gerçekleşmektedir. Siz o dönemde yatırımda olmadığınız takdirde bu fırsatı kaçırabilirsiniz.
· Vergi dezavantajı nedeniyle zarar ile karşılaşabilirsiniz. Hisse senetleri ya da fonlar satılmadığı sürece kazanç üzerinde bir vergi yükümlülüğü olsa da bu ertelenir. Fakat sürekli satış yaptığınızda vergiyi daha erken ödemek durumunda kalırsınız.
· Piyasayı sürekli takip etmek ve al sat yapmak bir süre sonra psikolojik olarak yıpranmanıza neden olur.
İşlem Maliyetleri
Sürekli yapılan al sat işlemleri özellikle portföyünüzü sessizce erimesine neden olabilir. Çünkü işlem maliyetleri göze çok fazla görünmese de önemli maliyet kalemleridir. Her işlemde ana sermayenizden çok küçük de olsa bir parçanın kopmasına sebebiyet verirsiniz.
Vergi ve Komisyon Etkisi
Kısa vadede al sat işlemleri gerçekleştirmek vergi ve komisyon etkisi altında kalmanıza neden olur. Uzun bir süreçte vergi ödemeyi erteleyebilirsiniz. Fakat kısa sürede al sat işlemi gerçekleştirdiğiniz takdirde bu vergiyi daha erken bir dönemde ödemeniz gerekir. Bu da kar üretecek olan net sermayenizin küçülmesine neden olur.
Bileşik Getiriyi Nasıl Bozar?
Al sat işlemini sık sık tekrarlama karın sisteme geri yüklenmesini engeller. Bu getiri türünün en temel noktası karın sürekli sisteme yüklenerek kartopu etkisiyle büyümesini sağlamaktır. Fakat sürekli olarak sermayeden kesilen komisyonlar ve ödenen vergiler bu getiriyi zamanla eritmeye başlar. Bu nedenle paranızın önümüzdeki yıllar içerisinde büyümesinin de önüne geçer.
Hata 3: Panik Satışları
Panik satışları yatırımcıları en fazla zararı ettiren faktörlerden biridir. Hatta bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde son derece önemli bir yere sahiptir. Eğer panik satışları yapıyorsanız duygusal davranıyorsunuz demektir. Fakat bileşik getiri elde etmek istiyorsa vadeli düşüşlerden ve yükselişlerden çok fazla etkilenmemelisiniz. Sermaye kaybı konusunda zararı kabullenmeyi bilmelisiniz. Fiyatlar düştüğü zaman satış yapmamak size bir kayıp getirmez. Böyle bir durumda panik yaparak sat tuşuna bastığınız zaman içerisinde bulunduğunuz zararı daha resmi bir hale dönüştürürsünüz.
Ayı Piyasasında Yatırımcı Psikolojisi
Ayı piyasasında yatırımcı psikolojisini anlayabilmek son derece önemlidir. Hatta bu dönem yatırımcının dayanıklılığının en iyi test edildiği dönemdir diyebiliriz. Birçok ekran kırmızıya bürünür ve yatırımcı böyle zamanlarda psikolojik olarak tamamen deformasyona uğrar. Bu nedenle panik satışının en fazla yapıldığı dönem ayı piyasasının olduğu dönem denilebilir. Panik ve çaresizlik nedeniyle yatırımcı daha fazlasını kaybetme korkusuyla içerisinde bulunduğu zararı göz ardı ederek yatırımını satma kararı alabilir. Fakat bu durum uzun vadede birleşik getirinizi olumsuz yönde etkileyecek bir harekettir.
Duygusal Kararların Maliyeti
Duygusal kararların maliyeti yatırımcı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir. Böyle durumlarda mantık yerine korkuyu temel alırsanız kâğıt üzerindeki geçici zararlarınızı tamamen resmileştirirsiniz. Panik satışı yapan bir satıra yatırımcı birikimlerini daha düşük fiyattan satmak zorunda kalır. Aynı zamanda sermayesinin de gelecek dönemde kazanacağı tüm karlardan vazgeçmiş sayılır.
Tarihten Örnekler
Panik satışı konusunda yaşanan durumlara örnek vermek gerekirse 2008 küresel finansal krizi söylemek mümkündür. Bu dönemde birçok yatırımcı hisselerini dip seviyelerden yatmak durumunda kalmıştır. Bununla birlikte takip eden 10 yılda tarihin en büyük boğa piyasaları yaşanmıştır. 2020 pandemi şoku da yine yatırımcıların panik satışı yaptığı dönemlerden biridir. Birkaç hafta içerisinde çok sert düşüşler nedeniyle birçok yatırımcı panik satışı yapmıştır. Bununla birlikte birkaç ay sonra tüm zamanların en yüksek seviyelerine kadar hızla toparlanan piyasalar görüldü.
Hata 4: Yüksek Risk Uğruna Sermayeyi Kaybetmek
Yüksek riskler uğruna sermayeyi kaybetmek bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde yer alıyor. Yani anaparayı yok eden en tehlikeli yatırım hatası denebilir. Yüksek getiri vaadiyle çok riskli yatırımlara girmek yatırımcıları geri dönülmesi zor yollara sokabilir. Buna göre sermaye kaybının bileşik getiriye getirdiği zarar şöyledir:
· Eğer portföy %50 zarar ederse bunu telafi etmek için %100 geri dönüş almanız gerekir. Sermayeniz ne kadar küçülürse kazanmanız gereken kar o kadar fazlalaşır.
· Bileşik getiri mevcut sermayenin üzerine eklenen karlar ile çalışmaktadır. Anaparanın bir kısmı ya da tamamını kaybetmek bu süreci sekteye uğratır.
· Sermayeyi kaybederseniz kazanmak için kaybettiğiniz süre de aslında bir zarardır.
· Büyük zarar demek yatırımcı psikolojisinde de ciddi bir çöküş demektir. Çünkü bu dönemde yatırımcı kaybı kapatmak için daha büyük risklere girebilir.
Büyük Kaybı Telafi Etmek Neden Zordur?
Büyük kaybı telafi etmek her zaman daha zordur. Sermaye küçülürse anaparanın yeni karlar üretme kapasitesi de düşer. Birikimlerinizin büyük bir kısmını kaybetmek hedeflenen kara ulaşmak için daha fazla performans göstermenizi gerektirir.
%50 Zarar Neden %100 Kazanç Gerektirir?
%50 zarar ederseniz %100 kazanç ile arayı kapatabilirsiniz. Yüzdesel hesaplamalarda matris farkı vardır. Bu durum tabanın değişmesinden kaynaklanmaktadır. Yatırım değer kaybediyorsa o kaybın telafi edilmesi de yine aynı yüzde oranında gerçekleşmemektedir. Zarar ne kadar büyükse bu fark da o kadar açılacaktır.
Risk Yönetimi
Yatırımcı yüksek getiri elde etmeden önce sermayesini korumayı hedefler. Bu son derece stratejik bir yaklaşımdır. Bileşik getirinin de en büyük avantajı portföyün sıfırlanmamasıdır. Yani kesintisiz bir büyüme devam eder.
Hata 5: Düzenli Yatırım Yapmamak
Düzenli yatırım yapmamak bileşik getirinin en önemli güç kaynaklarından birinin kesintiye uğramasına sebep olmasıdır. Birikimlerinizi yalnızca elde para kaldıkça gerçekleştirirseniz kartopunun ihtiyaç duyduğu beslemeyi yaratamazsınız. Sermaye tabanınızı sürekli olarak düzenli yatırımlarla büyütmelisiniz. Aynı zamanda maliyet ortalaması oluşturarak piyasa yükselirken de düşerken de sabit tutarlarla düzenli alım yapmalısınız. Finansal olarak bir disiplin elde etmek her zaman için yatırımınızın kartopu etkisinin daha fazla ivme kazanmasına yardımcı olur.
Periyodik Yatırımın Avantajı
Periyodik yatırım yapmak piyasa koşullarına bakılmaksızın ana para üzerine sürekli sermaye eklemesidir. Burada yatırımcı piyasa zirvede mi yoksa dipte mi sorunsalını yaşamaz. Sadece odaklandığı nokta yatırımına devam etmesi ve düzenli olarak sermayesini beslemesidir.
Ortalama Maliyet Yöntemi
Ortak maliyet yönetimi ise sabit bir bütçe ile düzenli olarak alım yapılması işlemidir. Fiyatlar yüksekken de aynı parayla düşükken de aynı parayla varlık almak anlamına gelir. Portföy böyle durumlarda genel alış maliyetini zaman içerisinde dengelemeye başlar. Sürekli en dip fiyatı tutturmaya çalışmak yatırımcı psikolojisini olumsuz yönde etkiler. Bunun yerine sabit bir ortak maliyet ile uzun vadede maliyetinizi dengeleyebilirsiniz.
Nakit Akışı Planlaması
Nakit akışı planlaması gelirinizi ve harcamalarınızı yönetmek anlamına gelir. Böylece yatırıma ayıracağınız payı önceden garanti altına alabilirsiniz. Genellikle birçok yatırımcının düştüğü en büyük tuzak ay sonu harcamalarından kalan parayı yatırım haline getirmektir. Fakat bu son derece yanlış bir düşüncedir. İlk olarak ne kadar yatırım yapabileceğinize karar vermeli kalan parayı aylık harcamaları için kullanmalısınız.
Hata 6: Portföyü Çeşitlendirmemek
Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde en sık yapılan hata ise portföyü çeşitlendirmemektir. Bazı yatırımcılar son derece duygusal davranır. Tek bir varlık üzerinden yatırımlarını devam ettirir. Fakat sektörün ve piyasanın performansını önceden her zaman kestirmek kolay değildir.
Çeşitlendirme eksikliği sermayenizin güvenliğini tehdit eder. Böyle durumlarda çeşitlendirme yapmamak öncelikle kalıcı sermaye kaybı riskiyle karşılaşmanıza neden olabilir. Tek bir hisse senedi ya da varlığa odaklandığınızda o şirket battığı takdirde tüm sermayenizi kaybedebilirsiniz. Bunun yanı sıra çok fazla dalgalı piyasalarda çeşitlendirilmemiş portföyler daha fazla etkilenir.
Çeşitlendirme Neden Önemlidir?
Portföy çeşitlendirmesi birçok açıdan önemlidir. Yatırım dünyasında hemen herkesin bildiği bir cümle vardır. Bu cümle tüm yumurtaları aynı sepete koymama kuralıdır. Bileşik getirinin kesintisiz olarak çalışmasını istiyorsanız sermayenizi tek bir yatırım aracına bağlamamalısınız. Farklı varlık sınıfları arasında dağıtabilirsiniz.
Örneğin bir kısmını ise senedine yatırabilir bir kısmına tahvilde tutabilir bir kısmını da altın veya gayrimenkule yatırabilirsiniz. Fiyata koşullarına göre her bir yatırım aracı farklı tepkiler göstermektedir. Böylece bir varlık kaybederken diğeri yükseldiğinde kaybettiğiniz varlık üzerinden uğradığınız zararı daha kolay kapatabilirsiniz.
Tek Hisse Riskleri
Tek bir hisse senedi almak yatırım dünyasındaki en riskli adımlardan biridir. O şirketin geleceğine tamamen bağımlı olacağınız anlamına gelir. Eğer şirket kötü yönetilirse veya karlılık düşerse bununla birlikte sektör krize girerse yaptığınız tüm yatırım bir gecede çöp olabilir. Bu nedenle tek bir hisse senedine bağlı kalmanın risklerini bilmeli ve portföyünüzü çeşitlendirmelisiniz. Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde birçok yatırımcının düştüğü bir durumdur.
Sektör Dağılımı
Portföyünüzü tek bir alana hapsetmek yerine farklı iş kollarını değerlendirebilirsiniz. Dönemsel ekonomik şartları dikkate alabilir ve bazı sektörler olumsuz etkilenirken bazılarının öne çıktığını izleyebilirsiniz. Bu nedenle yatırımlarınızı yaparken mutlaka sektör dağılımına önem vermeniz gerekir.
Hata 7: Enflasyonu Göz Ardı Etmek
Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde enflasyonu göz ardı etmek de bulunuyor. Nominal olarak büyüme gösteren bir portföyün gerçek anlamda satın alma gücünü kaybetmesi önemli bir yatırım hatasıdır. Böyle durumlarda nominal ve reel getiri arasındaki farkı bilmek gerekiyor. Enflasyon biletişim getiriye birtakım zararlar verir. Sermaye tabanı zamanla aşınma yapabilir. Bunun yanında vergi hesaplaması da reel kaybın artmasına neden olabilir.
Nominal ve Reel Getiri
Yatırımcıların nominal ve reel getiri arasındaki ayrımı çok iyi yapması gerekiyor. Buna göre her iki getiri türü arasındaki farkı şu şekilde açıklamak gerekir:
ÖZELLİKLERİ | NOMİNAL GETİRİ | REEL GETİRİ |
Göstergenin netliği | Para rakamsal olarak artıştadır. | Pranın satın alma gücü de artıştadır. |
Göz önüne alınması gereken faktör | Enflasyon dikkate alınmaz. | Enflasyon oranı da hesaplamaya dahil edilir. |
Hassasiyet | Yanıltıcı olabilen bir getiridir. Yani yüksek enflasyonda karlı bir izlenim yaratabilir. | Gerçek finansal büyümeyi gösterir. |
Hesaplama | Yatırımdan elde edilen net yüzdesel kazanç tutarı. | Nominal getiri- enflasyon oranı formülü ile bulunur. |
Satın Alma Gücü
Satın alma gücü elinizde bulunan bir miktar para ile ne kadar mal ya da hizmet alabileceğinizi gösteriyor. Para rakamsal değerden çok gerçek dünyada ne kadar karşılık bulduğuna odaklanılmaktadır. Cebinizdeki 1000 TL’nin nominal değeri her zaman aynı olsa da o para ile bugünkü aldıklarınızı bir yıl sonra alamıyorsanız satın alma gücünüz düşmüş demektir.
Enflasyonun Uzun Vadeli Etkisi
Mal ve hizmet fiyatları zamanla değişir. Sürekli olarak bu değişim artarak devam ediyorsa bu enflasyon olarak isimlendirilir. Bu da zamanla birikimlerinizin eridiği anlamına gelir. Bileşik getiri zamanla paranızı katlar ve büyüten bir getiri yapar. Fakat enflasyon karşısında bu kartopu etkisi tam tersine hareket eder.
Hata 8: Kazanan Yatırımları Erken Satmak
Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde birisi de kazanan yatırımları erkenden satmaktır. Böyle durumlarda üstel büyüme potansiyeli varsa bunu satarak yarıda kesersiniz. Kazanan yatırımları erken satmak bileşik getiriye şu açıdan zarar verir:
· Bileşik getiri ilk yıllardan çok ilerleyen süreçlerde daha çok kazandırmaya başlar. Erken satış ile birlikte gelecekteki büyük karları alamazsınız.
· Kazanan güçlü bir şirketten çıkarsanız nakdi performansı düşük olan varlıklara yatırım yapabilirsiniz. Bu durum portföyün genel getirisini olumsuz etkiler.
· Vergi yükü altında getiriniz olumsuz etkilenir.
· Sattığınız kaliteli yatırım aracına geri giriş zorlaşır.
Sabırsız Yatırımcı Sendromu
Finansal varlıkların zamana yayılan getirisinden ziyade hızlı ve anlık kazanç elde etme isteğini sabırsız yatırımcı sendromu adı verilir. Bu sendromu yakalanan bir yatırımcı ortaklık ya da uzun vadeli sermaye birikimlerine çok fazla ilgi göstermez. Bunun yerine kısa vadede sonuç alabileceği piyasa hamlelerine odaklanır.
Uzun Vadeli Büyüme
Birleşik faiz getirisinin avantajlarından yararlanmak için uzun vadeli büyümeyi dikkate almak gerekir. Böyle durumlarda kaliteli ve sağlam temeli olan şirketlerdeki hisse senetlerinizi sürekli olarak pazar paylarını büyüterek devam edilmelidir.
Büyüme süreci doğrusal olarak gerçekleşmez. Aksine zaman geçtikçe daha da dikleşen bir eğri şeklinde ilerler. Eğer yatırımcı sabır gösterip yatırımda kalmayı tercih ederse ilk yıllardaki karını son dönemlerde daha da artırır.
Psikolojik Nedenler
Yatırımcılar genellikle sabırsızlık nedeniyle erken satışa yönelebilir. Böyle durumlarda insanların beyni elde edilen bir kârı garantiye alma düşüncesine yönelir. Bu durum yatırımcının karını garantiye almak için tüm yatırımı satmasına neden olur. Aynı zamanda yatırımcılar uzun vadedeki hedeflere odaklanmak yerine sürekli ekranı takip ettikleri için kısa vadeli hareketlerden daha kolay etkilenir. Bu nedenle günlük olarak dalgalanmalar yatırımcı da bir psikolojik olarak düşüş meydana getirir.
Hata 9: Finansal Okuryazarlığı Geliştirmemek
Finansal okuryazarlığı geliştirmemek en temel faktörlerden biridir. Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde ilk sıralarda gelir. Özellikle doğru kararlar ile yatırımınızı beslediğinizde çok muazzam bir karlılık elde edebilirsiniz. Fakat neden yatırım yaptığınızı bilmiyorsanız böyle durumlarda mekanizmayı uzun süre koruyamayabilirsiniz. Finansal okuryazarlığın eksikliği sizlere şu açılardan zarar getirir:
· Öncelikle yanlış enstrüman seçimi yapabilirsiniz. Enflasyonun gerisinde kalan ve yüksek risk taşıyan varlıkları satın alma riski ile karşı karşıya kalırsınız.
· Böyle durumlarda genellikle kişiler kulaktan dolma bilgilerle hareket eder. Sosyal medya tavsiyeleri insanları yanıltan en büyük sorunlardan biridir.
· Kişiler risk ve getiri arasında gerçek bir denge oluşturamaz.
· Hem maliyet hem de kesintileri görememek yatırımcıların ilerleyen süreçte daha büyük zarar elde etmesine neden olur.
Bilgi Eksikliğinin Maliyeti
Finansal yönden kişilerin bilgisinin eksik olması yatırım süreci başladığından itibaren büyük risklerle karşı karşıya kalabileceğiniz anlamına gelir. Böyle durumlarda kişinin neye neden yatırım yaptığını bilmesi gerekir. Bu bilgi genellikle kişilere kulaktan dolma bir şekilde gelir. Genellikle yatırımcı spekülasyonlarla veya popüler trendlerle hareket eder. Bu da yatırımının artmaması gibi ana parasından da zarar edebilmesine sebep olur.
Temel Finans Kavramları
Tamam finans kavramları bu süreçte önemlidir. Bileşik getiriyi korumak ve serveti büyütmek için temel finansal dinamikleri de doğru kullanmanız gerekir. Enflasyon ve reel getiri arasında farkı anlamıyorsanız bu durumda birtakım hesaplamaları yanlış yapabilirsiniz.
Sürekli Öğrenmenin Önemi
Sürekli olarak kendinizi piyasalar ve küresel ekonomiler konusunda geliştirmeniz gerekir. Çünkü bu tarz alanlar canlı bir yapıdadır ve güncel bilgiler her geçen gün değişim gösterir. Bu nedenle finansal okuryazarlık bir defa öğrenilerek kenara bırakılacak bir konu değildir. Kişinin bu alanda kendini sürekli geliştirmesi temel bir konudur.
Hata 10: Gerçekçi Olmayan Getiri Beklentileri
Bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde gerçekçi olmayan getiri beklentilerini de saymak mümkündür. Genellikle yatırımcı bu hatayı yaparken spekülatif ve vurgun odaklı yatırımlara yönelir. Bu tarz yatırımların arkasında gerçek bir temel bulunmaz.
Manipülasyona son derece açıktır ve balon oluşturmuş varlıklara kayar. Aynı zamanda birçok yatırımcı kaldıraçlı işlem tuzağına düşer. Kısa sürede çok büyük karlar elde etmek isteyen yatırımcılar ellerindeki parayı kaldıraçlı sisteme yatırdıklarında ve doğru tahminlerde bulunamadıklarında tüm parayı sıfırlayabilirler.
Kısa Yoldan Zengin Olma Düşüncesi
Yatırım dünyasını yeni adım atan kişilerin en büyük hatası kısa yoldan zengin olma hayalidir. Finansal dünyadaki en maliyetli illüzyonlardan biri olduğunu bilmelisiniz. Bu düşünce yapısına sahip olan yatırımcılar bileşik getiriyi bozan hatalar içerisinde aslında en büyük hatayı yapıyor demektir. Çünkü büyüme süreci çok yavaş görüldüğü için kişiler bu tarz bir yatırıma yönelmek istemeyebilir. Sabırsız davranarak riskli kısa vadede daha fazla kazandırabileceğini düşündükleri hisse senetlerine yönelmeyi tercih ederler.
Gerçekçi Yatırım Planı
Gerçekçi bir yatırım planı bu süreçte son derece önemlidir. Yatırımcının hayallerle değil gerçek piyasa verileriyle hareket etmesi gerekir. Özellikle gerçekçi bir yatırım planı oluşturan bir yatırımcı mevcut gelir seviyesini artırmakla kalmaz aynı zamanda net finansal hedeflerini daha iyi gözlemleyebilir. Bununla birlikte kısa vadede çok büyük getiriler vadeden mucizevi olaylardan ziyade daha istikrarlı bir getiriye yönelirler.
Uzun Vadeli Disiplin
Yatırımcının en büyük destekçisi uzun vadede disiplinli hareket etmesidir. Bu süreçte piyasa dalgalanmaları ayı piyasası ya da kısa vadeli dikkat çeken fırsatlar olsa da her zaman önceden belirlemiş olduğu stratejiyi sadık kalır. Bu nedenle başarılı yatırımcıların başarısız yatırımcılardan ayrıldıkları en önemli konu uzun vadede daha disiplinli hareket etmeleridir.
Bileşik Getiriyi Korumak İçin Uygulanabilecek Stratejiler
Bileşik getirinizi korumak için birtakım stratejilerden yararlanabilirsiniz. Sürekli olarak al sat işlemlerinden uzak durmak en önemli stratejilerden biridir. Duygusal panik satışları yapmak ve enflasyon gibi etkenler anaparanızı eritebilir. Bundan dolayı sermaye tabanını korumalı ve disiplinli bir yatırım süreci inşa etmek gerekiyor.
Uzun Vadeli Bakış Açısı
Bileşik getiri açısından en önemli büyüme hızı uzun vadede gerçekleşiyor. Fiyatlardaki günlük, haftalık ve aylık dalgalanmaları dikkate almadan yatırım yapılan varlıkların yıl içerisindeki büyümeye sadık kalmaktır. Böyle bir bakış açısına sahip olduğunuzda piyasadaki tüm gürültülere de kulaklarınızı tıkarsınız.
Düzenli Yatırım
Bileşik getiriyi beslemek için düzenli yatırım şart. Piyasalarda yön ne durumda olursa olsun belirli periyotlarda sabit tutarlar ile alım yapmaya devam etmek gerekiyor. Piyasa zamanlaması yapma stresini ortadan kaldırarak daha düzenli bir yatırım sistemi oluşturmanızı sağlar.
Portföy Kontrolü
Portföy kontrolü bileşik getiriyi korumak için önemlidir. Bazı varlıklar zamanla diğerlerinden fazla değer kazanır. Bu da portföydeki risk dengesinin bozulmasına neden olur. Böyle durumlarda fazla büyüme gösteren varlıklardan bir kar realizasyonu yapmak gerekebilir. Aynı zamanda şirket ve varlıkların da temellerini incelemek gerekir.
Risk Yönetimi
Bileşik getiriyi korumak için risk yönetimini elden bırakmamak gerekiyor. Yüksek getiri elde etmekten ziyade ilk olarak sermayeyi korumak gerekiyor. Doğru risk yönetimi bu piyasalardaki kaçınılmaz birçok dalgalanma karşısında portföyü daha da güçlü hale getirmektedir.
Sonuç
Bileşik getiriyi bozan hatalar ile yüksek kar avantajlarını kaçırabilir ve yatırım yaptığınız ana sermayede erimeye gidebilirsiniz. Böyle durumlarda sermaye güvenliğinizin her şeyden önce geldiğini unutmamak gerekiyor. Sürekli al sat yapmak ve yüksek masrafları önemsememek bileşik getirinin en büyük düşmanlarından biridir.
En Önemli Çıkarımlar
Ana paranızı korumanın öncelik olduğunu bilmelisiniz. Kardan kayıplar olsa da ana parayı korumak her zaman en temel konudur. En iyi günleri kaçırmamak için sürekli al sat işleminden kaçınmak gerekiyor. Görünmez maliyetlerin kartopu etkisini geriye çevireceğini bilmelisiniz. Disiplin ve duygu kontrolünün esas olmasına da dikkat etmelisiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bileşik getiri nedir?
Bileşik getiri elde edilen karın ana paraya eklenerek yeni yatırımda ana para ve birikmiş kar üzerinden yeniden kar edilmesidir.
Bileşik getiri nasıl hesaplanır?
Bileşik getiriyi hesaplayabilmek için getiri oranını ve yatırılan yıl sayısını üstel olarak çarpmak gerekiyor.
Uzun vadeli yatırım neden önemlidir?
Bileşik getirinin en önemli avantajlarını kişiler uzun vadede görmeye başlar. Yatırım süresi ne kadar uzunsa elde edilen kar o kadar fazla olur.
En büyük yatırım hatası nedir?
Birçok yatırımcı için risk olabilecek yatırımcı hatalarından birisi risk yönetimi yapmamaktır. Aynı zamanda kaldıraçlı sistemlere girmektir.
Düzenli yatırım gerçekten fark yaratır mı?
Evet çok büyük bir fark yaratır. Piyasa koşullarından bağımsız olarak periyodik yatırımlar fiyatlar düştüğünde fazla lot almanıza yardımcı olur.
Bileşik getiriyi en çok ne bozar?
Bileşik getiriyi sürekli yapılan al satlar bozar. Panik satışları ve yükler masraflar, karı sistemden çekmek bozar.
Hangi yatırım araçları bileşik getiriden daha fazla faydalanabilir?
Hisse senetleri ve hisse yoğun fonlar, temettü veren varlıklar, gayrimenkuller yüksek verim sağlar.
Portföy çeşitlendirmesi neden önemlidir?
Portföy çeşitlendirmesi ile tüm yatırımları tek bir yere bağlamak yerine başka yerlere yatırarak sermayeyi korumaya alabilirsiniz. Bir taraf kaybetse dahi diğer taraftan kazanabilirsiniz.
.jpg)
.jpg)
0 Yorumlar